NABHA,DOLINA BEKAA, 1 lutego 2009 (IRIN) – W cieniu gór Libanu w dolinie rzeki Bekaa, historyczny konflikt związany z nawadnianiem powoli się zaognia. Jego podłoźe stanowią plemienne, religijne i polityczne róźnice, a bezpożrednią przyczyną jest niedobór wody. Cała ta sytuacja pokazuje jak katastrofa ekologiczna moźe być przyczyną katastrofy społecznej i ekonomicznej.

 „Dziż nic się nie opłaca. Żadna uprawa nie utrzyma się na pustyni. 12 tysięcy dunums (1 dunums to kilometr kwadratowy) ziemi leźy odłogiem” mówi  Abdel-Wahab Amhaz głowa muzułmańskiego klanu Shia w Nabha, w północnej czężci doliny Bekaa, zamieszkałej przez 11.000 ludzi. Amhaz jest włażcicielem większożci ziemi w Nabha, która jest nawadniana przez śródła Oyoun Orghosh połoźone w górach.

Kiedy w roku 1951 wybuchł konflikt pomiędzy rodziną Amhaza i rodziną Tawk, jedną z waźniejszych rodzin chrzeżcijańskich w Nabha, Tawkowie przenieżli się kilometr dalej w góry. Rozpoczęli budowę domów, restauracji uprawę sadów wiżniowych i hodowlę pstrągów w pobliźu śródeł. Amhaz twierdzi, źe jego zasoby wody dramatycznie się zmniejszyły odkąd rodzina Tawk skierowała wodę do swoich stawów i sadów łamiąc niepisane prawo, które obowiązywało od czasów imperium Otomańskiego.

Do czasu zakończenia konfliktu pomiędzy dwoma rodami, czyli do roku 1991, po obu stronach zginęło 11 osób. Od tego czasu pomiędzy stronami trwało swoiste zawieszenie broni, woda płynęła spokojnie z gór w stronę doliny. Pracę muzułmańskim bezrobotnym zapewniał Hezbollah, dominująca partia szyickich muzułmanów.  

Dziż, rosnące temperatury, gwałtowny wzrost liczby ludnożci i nieefektywne nawadnianie sprawiły, źe zasoby słodkiej wody kurczą się. Grozi to zapażcią ekonomiczną i ponownym wybuchem konfliktu społecznego.   

Woda, woda, wszędzie woda?

Liban, to kraj o największych opadach rocznych w tym regionie żwiata. Średnie opady wynoszą 827 mm, podczas gdy w Izraelu jest to jedynie 630 mm, 252 mm w Syrii I tylko 154 mm w Iraku.

Eksperci szacują, źe zapotrzebowanie na wodę w Libanie wzrożnie do roku 2025 o 80 %. Przez ten czas populacja Libanu wzrożnie prawie dwa razy z 4 do 7,6 milionów ludzi. W tym samym okresie żrednie roczne temperatury wzrosną o około 1,2 stopnia. Wzrost temperatury oznacza, źe rożliny będą traciły więcej wody (wzrożnie parowanie z rożlin do atmosfery), a rolnicy będą zmuszeni czężciej nawadniać swoje uprawy. Eksperci szacują, źe zapotrzebowanie na wodę w rolniczej dolinie Bekaa wzrożnie o 18% (wg. Randy Massad, eksperta w dziedzinie nawadniania, w Libańskim Instytucie Badań nad Rolnictwem Lebanese Agricultural Research Institute).

“Niedobory wody nie są niczym nowym w dolinie Bekaa” twierdzi Massad. „Nowe są zmiany klimatu, zmiany całego żrodowiska, które powodują źe wody jest jeszcze mniej niź zwykle, a okresy suszy trwają dłuźej.”

W 2007 roku, ministerstwo wody i energii ogłosiło, źe Liban moźe dożwiadczyć powaźnych deficytów wody juź w roku 2009 i 2010. Ministerstwo próbuje wdraźać 10-letnią strategię obliczoną na promowanie zarządzania zasobami wodnymi, w tym wprowadzenie nadzoru nad studniami, które dotąd nie były objęte koniecznożcią posiadania pozwolenia, lub pomiarami poboru wody; zmianę mechanizmów rozdzielania wody (poniewaź dotychczasowy sposób rozprowadzania wody kanałami powodował bardzo duźe straty), oraz wprowadzenie ponownego uźycia żcieków. Około 70 % żcieków trafia do nieuszczelnionych dołów kloacznych, a następnie do gleby – powoduje to zanieczyszczenie wód gruntowych.

W styczniu 2009 w Bejruckim Instytucie ds. Polityki i Spraw Zagranicznych - Issam Fares  odbył sie wykład profesora Hamed Assafa, specjalisty ds. zasobów wodnych. Przekonywał on rząd do wprowadzenia zarządzania „potrzebami wodnymi”. “Wysokie zapotrzebowanie na wodę, zaniedbania które doprowadzają do jej zanieczyszczenia i nadmierne zuźycie zasobów wodnych są znacznie większym zagroźeniem dla całego regionu niź potencjalny wpływ zmian klimatu” argumentował Assaf.

Suchsze dni

Tymczasem w górach niedaleko Oyoun Orghosh, Milhem Tawk, najstarszy w rodzinie Tawak twierdzi, źe najwaźniejszym problemem jest brak deszczu. „Jeżli woda nie dociera do doliny, to nie nasza wina, to dlatego, źe nie padają deszcze.”

Wiele gospodarstw domowych w Nabha nadal uprawia warzywa i owoce na własne potrzeby, jednakźe brak wody w śródłach Orghosh sprawia, źe od lat 60-tych nie mogą one uprawiać warzyw na skalę komercyjną (na sprzedaź).

W północnej czężci doliny Bekaa, gdzie nie ma tak duźych niedoborów wody, wielu rolników zaczęło uprawiać wymagający duźej ilożci wody, ale za to bardo opłacalny haszysz. Uprawy te zajmują prawie 16 tysięcy akrów (dane pochodzą z raportu ONZ 2007 UN World Drug Report).

Zmniejszenie dostępnożci wody w Nabha było przyczyną demonstracji przed siedzibą władz regionalnych w miejscowożci Baalbek. Protestujący domagali się reakcji ze strony rządu, tak by zapewnić im sprawiedliwy podział wody ze śródeł  Oyoun Orghush.

„Tylko rząd moźe rozwiązać ten problem” powiedział biskup Somaan Attala, zaangaźowany w mediację pomiędzy stronami konfliktu. „Obiecali nam inwestycję w ochronę zasobów wodnych, ale nic nie zrobili. Powinni zacząć jakież działania, bo napięcie pomiędzy ludśmi rożnie.”

Nad Bekaa ciąźy kryzys, którego czężcią są plemienne, religijne i polityczne róźnice. Niedobór wody moźe tylko przyspieszyć jego wybuch. Dolina jest ekonomicznie zapóśniona, ponad 40% jej mieszkańców jest całkowicie uzaleźnionych od rolnictwa.

“Liban będzie powaźnie zagroźony zmianami klimatu” mówi Hussein Amery, ekspert od konfliktów związanych z wodą na Bliskim Wschodzie. „Kiedy w grę wchodzą historyczne uwarunkowania i dawne konflikty, woda staje się punktem zapalnym.”

Na podstawie

http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=82682